Rusya’nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk kentinde, veba araştırmaları yapan bir enstitüde çalışan 28 yaşındaki Darya Shipilova’nın nedeni belirlenemeyen zatürre sonucu hayatını kaybetmesiyle başlayan salgın tartışmaları sürüyor. Rus yetkililer bölgede epidemik risk bulunmadığını açıklarken, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) olayın nedenine ilişkin Rusya’dan ek bilgi istedi.

İrkutsk Veba ile Mücadele Enstitüsü’nde laboratuvar teknisyeni olarak çalışan Darya Shipilova’nın 2 Ekim’de hayatını kaybetmesi, çalıştığı kurum nedeniyle kamuoyunda veba ve özellikle akciğer vebası ihtimaline ilişkin endişelere neden oldu.

İrkutsk Bölge Valisi İgor Kobzev’in, bölgede “özellikle tehlikeli bir enfeksiyon şüphesi” bulunduğuna ilişkin bilgiler üzerine olağanüstü sıhhi ve salgınla mücadele komisyonunu toplaması da iddiaları güçlendirdi. Bazı sosyal medya hesaplarında Shipilova’nın akciğer vebası nedeniyle öldüğü öne sürüldü.

Ancak Rusya İnsan Sağlığı ve Tüketici Haklarını Koruma Servisi (Rospotrebnadzor), yapılan incelemelerde bu iddiaları destekleyen bir bulguya rastlanmadığını bildirdi.

Yaklaşık 5 bin test yapıldı

Rospotrebnadzor’un 7 Ekim’de yaptığı açıklamaya göre, hayatını kaybeden çalışanın örneklerinde mesleki faaliyetiyle bağlantılı herhangi bir mikroorganizma tespit edilmedi. Olayla ilgili yaklaşık 5 bin laboratuvar testi gerçekleştirildi ve tehlikeli patojen saptanmadı.

Shipilova ile temas ettiği belirlenen yaklaşık 200 kişi karantinaya alınırken, enstitüde görev yapan 60’tan fazla çalışanın da bir süre tesis içerisinde tutulduğu bildirildi. Bazı sağlık kuruluşlarında geçici kısıtlamalar uygulanırken temaslı kişilerin sağlık durumları yakından izlendi.

Rospotrebnadzor, temaslı kişilerin yüzde 90’ından fazlasının tıbbi gözetiminin tamamlandığını ve olumsuz bir durumla karşılaşılmadığını açıklayarak bölge açısından epidemik risk bulunmadığını duyurdu.

Reuters’ın aktardığı bilgilere göre bazı kişilerde COVID-19 ve rinovirüs tespit edildi. Ancak bu bulguların, veba salgınına ilişkin iddiaları doğrulamadığı belirtildi.

İkinci vaka iddiası gündemde

7 ve 8 Ekim tarihlerinde İrkutsk’ta nedeni belirlenemeyen zatürre görülen ikinci bir çalışan bulunduğuna ilişkin haberler de gündeme geldi. Rus yetkililer ise bu iddiaları reddetti.

DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, kuruluşun konuyla ilgili medya haberlerini takip ettiğini ve Rusya’dan olayın niteliğini açıklığa kavuşturmasını istediğini açıkladı.

DSÖ tarafından yapılan değerlendirmede, Rus sağlık otoritelerinin İrkutsk’ta yakın zamanda herhangi bir veba vakasının kaydedilmediğini bildirdiği belirtildi. Bununla birlikte DSÖ, ağır zatürre vakasının nedeninin, alınan halk sağlığı önlemlerinin gerekçesinin ve ikinci vaka iddialarının açıklığa kavuşturulması için Rusya’dan ek bilgi talep etti.

Kremlin: Haberlerin çoğu yanlış

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise 7 Ekim’de yaptığı açıklamada, medyada olayla ilgili yayımlanan haberlerin büyük bölümünün yanlış olduğunu savundu. Peskov, kamuoyunun resmi açıklamalar için Rospotrebnadzor tarafından paylaşılan bilgilere güvenmesi gerektiğini söyledi.

ABD’den Rusya’ya şeffaflık çağrısı

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da olayla ilgili henüz tüm bilgilere sahip olmadıklarını belirterek, mevcut bilgiler sınırlıyken kesin varsayımlarda bulunmanın “sorumsuzluk” olacağını ifade etti.

Rubio, Rusya’nın dünya kamuoyuyla daha fazla bilgi paylaşması gerektiğini belirterek, önümüzdeki günlerde durumun daha net hale gelmesini umduklarını söyledi.

Trump: Biyolojik silah olduğunu düşünmüyoruz

ABD Başkanı Donald Trump ise Rusya’daki olayın biyolojik silah kaynaklı olduğunu düşünmediklerini açıkladı.

Trump, Rus makamlarının durumun kontrol altında olduğunu belirttiğini hatırlatarak, gelişmelerin yakından takip edildiğini söyledi. Ancak ABD Başkanı, Rusya ve Çin’in geçmişte sağlık krizlerinin başlangıcında yeterince bilgi paylaşmadığı yönündeki eleştirileri de gündeme getirdi.

Şimdilik doğrulanmış bir veba salgını yok

İrkutsk’taki gelişmeler, laboratuvar çalışanının veba araştırmaları yapan bir kurumda görev yapması nedeniyle uluslararası kamuoyunda yakından izleniyor. Ancak mevcut resmi açıklamalar, İrkutsk’ta doğrulanmış bir veba vakası veya salgını bulunmadığını gösteriyor.

Bununla birlikte DSÖ’nün Rusya’dan ek bilgi istemesi, olayın kesin nedeninin ve ikinci vaka iddialarının henüz tümüyle açıklığa kavuşmadığını ortaya koyuyor. Sağlık otoritelerinin değerlendirmeleri tamamlanana kadar bölgedeki gelişmelerin uluslararası sağlık kuruluşları tarafından izlenmeye devam etmesi bekleniyor.