Ortalama yaşları 80 olan sekiz kadın kürekçi, dünyanın önemli kürek yarışlarından Head of the Charles Regatta’da yarışmaya hazırlanarak ileri yaşta sporun sınırlarına ilişkin kabulleri sorguluyor. Aynı kulüpte antrenman yapan sporcular, düzenli fiziksel aktivitenin sağlıklı yaşlanmadaki rolüne dikkat çekiyor.

Yaş ilerledikçe fiziksel gücün ve dayanıklılığın kaçınılmaz biçimde azalacağı düşünülüyor. Ancak ABD’nin Kaliforniya eyaletindeki Marin County’de kürek çeken sekiz kadın, bu yaklaşımın yeniden değerlendirilmesi gerektiğini gösteren dikkat çekici bir örnek sunuyor.

Yaş ortalaması 80 olan sporcular, ekim ayında Boston’da düzenlenen Head of the Charles Regatta’da yarışacak ilk 80 yaş üstü kadın sekizli kürek ekibi olmaya hazırlanıyor. Aynı kürek kulübünde yetişen ve haftada üç ila dört gün birlikte antrenman yapan kadınlar, ileri yaşta da fiziksel performansın geliştirilebileceğini ortaya koyuyor.

Ekibin en yaşlı üyesi 85 yaşındaki Arlene Killpack, kürek sporuyla 1990’ların başında tanıştı. Daha önce takım sporlarına katılmayı mümkün görmediğini belirten Killpack’in öyküsü, kadınların spora erişiminde kuşaklar boyunca yaşanan fırsat eşitsizliklerini de gündeme getiriyor.

Yaşlanma mı, hareketsizlik mi?

İleri yaşta görülen fiziksel gerilemenin ne kadarının biyolojik yaşlanmadan, ne kadarının uzun süreli hareketsizlikten kaynaklandığı, sağlıklı yaşlanma araştırmalarının önemli sorularından biri.

İrlanda’daki Technological University of the Shannon’da spor ve egzersiz bilimi üzerine çalışan Lorcan Daly, ileri yaşta antrenman yapmayı sürdüren sporcuların bu ayrımı anlamak açısından önemli bir araştırma grubu oluşturduğunu belirtiyor. Düzenli fiziksel aktivite, yaşa bağlı olduğu düşünülen bazı performans kayıplarının önlenebilir veya azaltılabilir olabileceğine işaret ediyor.

National Geographic’in haberinde aktarılan 2018 tarihli ve 122 binden fazla yetişkini kapsayan bir araştırma da yüksek aerobik kondisyon düzeylerinin daha düşük ölüm riskiyle ilişkili olduğunu ortaya koyuyor. Bununla birlikte bu tür bulgular, tek başına egzersizin tüm sağlık sonuçlarını belirlediği anlamına gelmiyor.

İleri yaşta kadın sporcular neden daha az görünür?

Sekiz kadın kürekçinin öyküsü, yaşlı kadın sporcuların bilimsel araştırmalarda ve spor ortamlarında yeterince temsil edilmemesi sorununu da öne çıkarıyor.

Haberde aktarılan 2024 tarihli bir çalışmaya göre kadınlar, Concept2 kürek ergometresinin küresel sıralamalarındaki 80 yaş ve üzeri sporcuların yüzde 12’sinden azını oluşturuyor. Bu eşitsizliğin olası nedenleri arasında kadınların gençlik dönemlerinde spora katılım konusunda daha az fırsata sahip olması da bulunuyor.

Bu durum, ileri yaştaki kadınların fiziksel kapasitesini değerlendirirken yalnızca biyolojik yaşa odaklanmanın yeterli olmadığını gösteriyor. Geçmişteki spor deneyimleri, toplumsal beklentiler, spor tesislerine erişim ve yaşam boyu hareketlilik alışkanlıkları da değerlendirmeye katılmalı.

Sağlıklı yaşlanmada hareketin önemi

Sekiz kadın kürekçinin deneyimi, fiziksel aktivitenin yalnızca gençlik dönemine ait bir alışkanlık olmadığını hatırlatıyor. Aerobik dayanıklılık, kas gücü ve fiziksel performans ileri yaşlarda da antrenmana yanıt verebilir. Bununla birlikte egzersizin türü ve yoğunluğu kişinin sağlık durumuna, hareket kapasitesine ve deneyimine uygun biçimde belirlenmeli.

Kürek sporu; dayanıklılık, koordinasyon, ritim ve takım çalışmasını bir araya getiriyor. Ekip üyelerinin birlikte antrenman yapması da fiziksel aktivitenin sosyal boyutunu görünür kılıyor.

Bu sekiz kadının öyküsü, sağlıklı yaşlanmanın yalnızca geçen yıllarla değil, yaşam boyunca sürdürülen alışkanlıklar ve erişilebilen fırsatlarla da ilişkili olduğunu gösteriyor. İleri yaşta sporun desteklenmesi, kadınların fiziksel aktiviteye katılımının artırılması ve yaşlı bireylerin spor ortamlarında daha görünür hale gelmesi, aktif yaşlanma politikaları açısından önem taşıyor.

Kaynak

Siler, J. F. (2026, 16 Ekim). National Geographic