CHP İstanbul Turizm Komisyon Başkanı, Şişli Kent Konseyi Turizm Komisyon Başkanı ve Dünya Seyahat Gazetecileri & Yazarları Federasyonu Üyesi Murat Tüzel, 15–22 Kasım 2025 tarihleri arasında gerçekleştirdiği Mısır gezisindeki gözlemlerini aktarıyor: Tarih, turizm, ekonomi, kültür ve toplumsal yaşam üzerine çarpıcı izlenimler…

MISIR’IN TARİHİ VE COĞRAFİ YAPISI

Resmi adı “Mısır Arap Cumhuriyeti” olan Mısır, 8 bin yıllık geçmişiyle dünyanın en eski uygarlıklarına ev sahipliği yapan ülkeler arasında yer alıyor. 1.001.450 km² yüzölçümüyle dünyanın en büyük 30’uncu ülkesi konumunda. Altı ülkeyle sınır komşusu olması nedeniyle güvenlik önlemleri son derece sıkı tutuluyor.

Murat Tüzel seyahatine Asya kıtasındaki Sharm El Sheikh’te başlayıp, Kuzey Afrika’daki Hurghada’da son verdi. Bu rotanın kendisi bile Mısır’ın iki kıta arasında nasıl bir köprü olduğunu net şekilde ortaya koyuyor.

Akdeniz’i Kızıldeniz üzerinden Hint Okyanusu’na bağlayan Süveyş Kanalı ise ülkenin en stratejik varlıklarından biri. 193,3 km uzunluğundaki kanal, Osmanlı yönetimi döneminde 1869’da açılmış ve bugün hâlâ dünyanın kapaksız en uzun kanalı olma özelliğini taşıyor.

İKLİM, COĞRAFYA VE NÜFUS

Mısır’ın %96’sı çöllerden oluşuyor; Büyük Sahra ve Libya Çölü ülkenin büyük bölümünü kaplamakta. Ülke, Nil Nehri çevresindeki dar bir hat dışında orman ya da kalıcı bitki örtüsünden yoksun. Dünyanın en uzun ırmağı olan Nil, ülkeyi adeta ayakta tutuyor.

Mısır, dünyanın en fazla su sıkıntısı çeken 8. ülkesi. Toplam su rezervinin yaklaşık %90’ını Nil karşılıyor; yeraltı su kaynakları yok denecek kadar az.

Yaklaşık 100 milyon nüfusa sahip Mısır, dünyanın en kalabalık 14’üncü, Afrika’nın ise üçüncü ülkesi. Aşırı sıcak ve kurak iklim nedeniyle halkın %98’i ülkenin yalnızca %3’lük bölümünde, Nil ve deltası çevresinde yaşıyor.

EKONOMİK DURUM VE VERGİ SİSTEMİ

Refah seviyesinde 90. sırada bulunan Mısır, ekonomik olarak oldukça zayıf bir tablo çiziyor. Asgari ücret 8500 Mısır paundu (yaklaşık 8500 TL) seviyesinde.

Mısır’da KDV oranı %14 iken ÖTV %0. Ancak Süveyş Kanalı’nın sağladığı yüksek geçiş ücretleri ülke ekonomisine ciddi katkı sunuyor.

Önemli sektörler:
• Turizm
• Petrol endüstrisi
• Tarım
• Tekstil ve hazır giyim

Pamuk üretiminde dünyanın önde gelen ülkelerinden biri olan Mısır, Türkiye ile yapılan vergi muafiyeti anlaşması sayesinde yılda yaklaşık 40 milyar dolar gelir elde ediyor.

TARIM, HAYVANCILIK VE GELENEKLER

Ekilebilir arazi toplamın sadece %3’ü. Tarım tamamen sulamaya bağlı ve suyun tek kaynağı Nil. Ülkede başlıca üretim: pamuk, hurma, şeker kamışı, muz, turunçgil, pirinç ve patates.

Mısır hurma üretiminde dünyanın en verimli ülkelerinden biri. Yüzyıllardır süregelen hurma yetiştiriciliği ülke ekonomisinin temel taşlarından.

Hayvancılıkta manda, sığır, koyun, keçi öne çıkarken, Asvan Barajı sonrası tatlı su balıkçılığı artmış; ancak Akdeniz balıkçılığı neredeyse yok denecek seviyeye inmiş durumda.

TOPLUMSAL YAPI, YAŞAM ŞARTLARI VE GÖZLEMLER

Murat Tüzel’in izlenimlerine göre Mısır, birçok açıdan çağın gerisinde.
• Temizlik kültürü zayıf
• Kamu alanlarında hijyen yok denecek kadar az
• Okuryazarlık düşük
• Kuralların büyük bölümü işlemiyor
• Trafik son derece düzensiz

Tüzel, “Mısır Türkiye’nin 200 yıl gerisinde” ifadesiyle durumu özetliyor. Trafikte kural tanımazlığın hâkim olduğunu, turistik bölgelerde hanutçuluk ve bahşiş talebinin çok yaygın olduğunu vurguluyor.

Turizmci gözüyle en sıkıntılı alanın hizmet kalitesi olduğunu belirten Tüzel, hurda otobüsler, kirli oteller, yavaş servisler ve teknolojiden uzak işletmelerden söz ediyor.

TURİZMİN GELİŞİMİ VE SEKTÖREL ANALİZ

Olumsuz koşullara rağmen Mısır, turizmde dünya çapında ciddi bir talep görüyor.
• Avrupa
• Rusya
• ABD
başta olmak üzere dünyanın her yerinden ziyaretçi çekiyor.

Mevcut turizm talebinin nedenleri:

  1. Reklam
  2. Mısır temalı Hollywood filmleri (Mumya serisi, Indiana Jones vb.)
  3. Ülkenin kendini güvenli olarak tanıtması
  4. Mistik turizme ilginin artması
  5. Ekonomik fiyat politikası

Sinema endüstrisinin Mısır turizmine etkisinin altı özellikle çiziliyor. 1985’ten bu yana Mısır temalı filmler ülkenin tanıtımında büyük rol oynamış.

Tüzel, Türkiye’nin çok güçlü bir kültürel mirasa sahip olmasına rağmen aynı stratejik tanıtım hamlelerini yapmadığı için Mısır’ın gerisinde kaldığını belirtiyor.

KIZILDENİZ RİVİERASI VE DOĞAL ALANLAR

Kızıldeniz Rivierası, mercan resifleriyle dünyanın en popüler dalış bölgelerinden biri. Hurghada, Giftun Adası ve çevresi koruma altında. Mercan, kabuklu ya da deniz canlılarını ülkeden çıkarmak yasak.

Giftun Adası’nın beyaz kumları ve doğal atmosferi turistlerin uğrak noktası.

TURİZM ANALİZİ – TOLGA GÜNAYDIN İLE DEĞERLENDİRME

Otel sahibi Murat Tüzel ile tur işletmecisi Tolga Günaydın’ın ortak değerlendirmelerine göre:

  1. Mısır’da sıkışmış bir turizm talebi mevcut.
  2. 2010–2014 arası neredeyse hiç turizm yok.
  3. 2015’te başlayan hareketlilik, 2018’deki iki büyük terör saldırısıyla 2020’ye kadar sekteye uğramış.
  4. 2020’den itibaren %60 artan turizm günümüze kadar hızla büyümüş.

Murat Tüzel, yoğun ve öğretici geçen Mısır gezisinin sonunda tur rehberi Tolga Günaydın ve hizmet sağlayıcı Nasr Beye teşekkür ederek yazısını noktalıyor.