Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen Taş Tepeler Projesi kapsamında sürdürülen 2025 yılı kazı çalışmaları, insanlık tarihine ışık tutacak yeni bir keşifle gündemde. Şanlıurfa’daki Karahantepe kazı alanında, ilk kez insan yüzü betimli bir T biçimli dikilitaş gün yüzüne çıkarıldı.

Uzmanlara göre bu buluntu, Neolitik dönemin sembolik anlatımına dair bilinenleri değiştirecek nitelikte. Göbeklitepe ve çevresindeki T biçimli dikilitaşlarda genellikle kol ve el kabartmaları bulunurken, Karahantepe’deki yeni örnek, insan yüzünü doğrudan betimleyen ilk eser olarak değerlendiriliyor.

12 Bin Yıl Öncesinden Yansıyan Bir Yüz

Kazı ekibinden yapılan açıklamaya göre, dikilitaşın üst kısmında yer alan yüz betimi; keskin yüz hatları, derin göz çukurları ve küt biçimli burnuyla Karahantepe’de daha önce bulunan insan heykelleriyle aynı sanatsal üslubu yansıtıyor. Bu yönüyle eser, yalnızca teknik ustalığın değil, dönemin insanının kendini ifade etme biçimi ve soyut düşünme gücünün de bir yansıması olarak görülüyor.

Arkeologlar, bu keşfin T biçimli dikilitaşların işlevine dair yorumları yeniden şekillendirebileceğini belirtiyor. Artık bu taşların yalnızca insanı sembolize etmediği, bizzat insanın yüz hatlarını betimleyen birer temsil nesnesi olduğu görüşü öne çıkıyor.

İlk Kez Yüz Betimiyle Karşılaşıyoruz

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda keşfi şu sözlerle duyurdu:

“Taş Tepeler Projemiz kapsamında yürütülen kazılarda, ilk kez insan yüzü betimli bir T biçimli dikilitaş gün yüzüne çıkarıldı. Karahantepe’de bulunan bu eser, Neolitik çağ insanının kendini T biçimli sütuna işlediği ilk örnek olarak insanlık tarihine ışık tutuyor. Bu önemli keşfe emek veren kazı ekibine ve Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüze teşekkür ediyorum.”

Taş Tepeler: İnsanlık Tarihine Açılan Kapı

Taş Tepeler Projesi, insanlığın yerleşik yaşama geçişini belgeleyen en kapsamlı arkeolojik girişimlerden biri olarak kabul ediliyor. Göbeklitepe, Karahantepe, Sefertepe, Sayburç, Çakmaktepe ve Harbetsuvan Tepesi gibi alanları kapsayan proje, yaklaşık 12 bin yıl öncesine, yani tarım öncesi toplulukların inanç ve sanat dünyasına uzanıyor.

Yeni keşif, Neolitik dönemin sembolik düşüncesine dair yeni bir dönemi başlatırken, Karahantepe’nin Göbeklitepe kadar önemli bir merkez olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.

Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı